Μην φλεξάρεις υλικά αγαθά στα social - Γιατί είναι καλύτερο να ποστάρεις ομαδικές εμπειρίες

Όλοι έχουμε δημοσιεύσει φωτογραφίες από κάποιο ταξίδι ή από κάποιο ακριβό απόκτημα στα Social Media, αλλά τώρα επιστήμονες λένε ότι υπάρχει σημαντική διαφορά μεταξύ των δύο. Σύμφωνα με τη μελέτη τους που δημοσιεύεται στο Personality and Social Psychology Bulletin, όταν κάποιος προβάλλει μια ακριβή εμπειρία, όπως ένα ταξίδι ή μια εκδήλωση, θεωρείται γενικά πιο προσιτός και ανθρώπινος σε σύγκριση με όσους επιδεικνύουν ακριβά αντικείμενα. Και στις δύο περιπτώσεις, οι followers αντιλαμβάνονται την έννοια του κοινωνικού στάτους, όμως η αφήγηση μιας εμπειρίας δημιουργεί αίσθηση ζεστασιάς, κάτι που τα υλικά αγαθά δεν μπορούν να προσφέρουν.

Πώς διαβάζουν οι άλλοι τις εμπειρίες σου

Όπως διαβάζουμε στο PsyPost, η προβολή πολυτελών αντικειμένων, π.χ. κοσμημάτων ή αυτοκινήτων, εξακολουθεί να λειτουργεί ως σαφής δείκτης πλούτου, αλλά συχνά δημιουργεί αρνητικές εντυπώσεις. Σύμφωνα με την μελέτη ο κάτοχος ίσως ενδιαφέρεται περισσότερο για εντυπωσιασμό παρά για ανθρώπινη επαφή. Αντίθετα με τα αντικείμενα, οι εμπειρίες δεν έχουν μελετηθεί τόσο ως προς το πώς επηρεάζουν τους followers. Με την εκρηκτική άνοδο των ταξιδιών, της γαστρονομίας και των premium δραστηριοτήτων, τα κοινωνικά δίκτυα γέμισαν με εικόνες που δείχνουν στιγμές απόλαυσης αντί για χειροπιαστά αγαθά. Αυτό οδήγησε τους ερευνητές να εξετάσουν σε βάθος πώς τα δύο είδη κατανάλωσης «μεταφράζονται» σε likes και followers.

Τα τρία αποκαλυπτικά πειράματα

Σε ένα πρώτο πείραμα, οι επιστήμονες έδωσαν στους συμμετέχοντες την ίδια πολυτελή συσκευή, αλλά παρουσιασμένη με διαφορετικό τρόπο: ως αντικείμενο υψηλής τεχνολογίας ή ως εμπειρία. Ενώ και οι δύο περιγραφές μετέφεραν εικόνα πλούτου, η εκδοχή της «εμπειρίας» γέννησε περισσότερη «ζεστασιά». Φάνηκε πως η αλλαγή οπτικής –από το τι κατέχει κάποιος στο πώς το ζει– αυξάνει τις θετικές εντυπώσεις. Σε επόμενο στάδιο, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν πραγματικές φωτογραφίες από τα social media για να διερευνήσουν εάν η δημόσια εικόνα επηρεάζει και την εικόνα επαγγελματισμού. Οι συμμετέχοντες θεωρούσαν πως όσοι δημοσιεύουν εμπειρίες ταιριάζουν τόσο σε απαιτητικά επαγγέλματα κύρους όσο και σε ρόλους που απαιτούν ενσυναίσθηση. Αντίθετα, όσοι προβάλλουν αντικείμενα προτιμήθηκαν λιγότερο για πιο διαπροσωπικές, επικοινωνιακές εργασίες.

Ένα τρίτο πείραμα έδειξε ότι η πρόθεση πίσω από την κατανάλωση παίζει κρίσιμο ρόλο. Όταν κάποιος παρουσιάζει μια εμπειρία χωρίς να εξηγεί το γιατί, οι παρατηρητές θεωρούν αυτονόητο ότι το έκανε επειδή το απολαμβάνει. Αν όμως δηλώσει ρητά ότι το έκανε για να εντυπωσιάσει, η θετική εντύπωση εξαφανίζεται. Μάλιστα, σε τέτοιες περιπτώσεις προκύπτει το αντίθετο αποτέλεσμα: ο καταναλωτής φαίνεται πιο ψυχρός ακόμη και από έναν λάτρη των υλικών αγαθών.

Όσο πιο πολλοί τόσο καλύτερα

Οι ερευνητές εξέτασαν και το κοινωνικό πλαίσιο της εμπειρίας. Όταν κάποιος ταξιδεύει με άλλους αυτό ενισχύει την εικόνα ζεστασιάς και συνεργατικότητας. Αν, όμως, κάποιος ταξιδεύει μόνος ή δείχνει ότι παρακινείται από φιλαρέσκεια, η θετική εντύπωση μειώνεται. Η παρουσία άλλων αποδεικνύεται ουσιαστικό στοιχείο για να «γραφτεί» κοινωνικά μια εμπειρία ως κάτι οικείο και όχι επιδεικτικό.

Το κύριο συμπέρασμα είναι ότι οι εμπειρίες λειτουργούν ως μέσα: μεταφέρουν εικόνα οικονομικής άνεσης, αλλά και ανθρώπινης προσέγγισης, εφόσον είναι αυθεντικές. Η επίδειξη υλικών αγαθών έχει τη δική της χρήση, ειδικά σε περιβάλλοντα όπου η ισχύς και η αυστηρότητα θεωρούνται προσόντα. Η επιλογή του τι επιδεικνύουμε τελικά εξαρτάται από το είδος του κύρους που επιδιώκουμε να αποκτήσουμε.